Thursday, October 22, 2020

Kenya Oo Mar Kale Shaacisay Shuruudaha Ay Ciidamadeeda Uga Saareyso Soomaaliya

Wasiirka Gaashaandhigga Kenya, Monica Juma, oo wareysi siisay Wargeyska Nation ee saldhiggiisu yahay magaalada Nairobi, ayaa faahfaahin ka bixisay sababaha ku xiran in milatariga Kenya ee ku sugan Soomaaliya laga soo saaro.

Juma ayaa meesha ka saartay warar dhawaanahanba la isla dhex marayay oo ku saabsanaa in Kenya ay qorsheyneyso sidii ay ciidankeeda uga soo saari lahayd Soomaaliya, waxayna sharraxaad ka bixisay shuruudaha ku xidhan tallaabo noocaas ah.

“Runtii maba jiraan waxyaabo u baahan in la kala caddeeyo. Kenya waxay qeyb ka tahay waddamada ay ciidamadooda ku jiraan Amisom. Waxaan halkaas ku tagnay qaraar kasoo baxay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. Laakiin waa la ogyahay in howlaha aan Soomaaliya ka wadno ay goor horeba sii socdeen laga soo billaabo markii ay burburtay dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991-1992-kii,” ayey tidhi Juma.

Iyadoo hadalkeeda sii wadata ayey sheegtay in dhowr arrimood uun ay keeni karaan in ciidamada Kenya laga soo saaro Soomaaliya, waxayna tidhi: “Sabab ayaan Soomaaliya u tagnay, dabcanna way jiraan shuruudo ku xiran in annagoo Amisom la mideysan aan ka soo baxno halkaas. Shuruudahaas waxay kala yihiin; In nabad laga hirgaliyo Soomaaliya, in laga adkaado Al-Shabaab iyo in laamaha gudaha ay awood u yeeshaan sugidda amniga.”
Hadalka Juma wuxuu gabi ahaanba meesha ka saarayaa in Kenya ay si gaar ah u tixgalineyso tallaabo ku aaddan sidii ay ciidankeeda uga saari lahayd Soomaaliya, waxayna caddeysay “in mar walba ay qeyb ka yihiin go’aannada guud ee Amisom, oo hoos tagta Midowga Afrika.

Bishii March ayey soo baxeen warar ku saabsan in Kenya ay isu diyaarineyso wadahadal ku aaddan in ay ciidamadeeda kala baxdo Soomaaliya.
Xilligaas waxaa la sheegay in Wasiirka Gaashaandhigga Kenya, Monica Juma, ay hormuud ka noqon doonto wadaxaajoodka ka bixitaanka Soomaaliya, kaasoo qeyb ka ah qorshaha ciidamada AMISOM Soomaaliya looga saarayo sanadka 2021-ka.

Hadal-heynta ku saabsan bixitaanka ciidamada Kenya waxay socotay tan iyo horaantii sanadkii lasoo dhaafay, markii uu soo ifbaxay muran dhinaca xadka badda ah oo u dhaxeeya Soomaaliya iyo Kenya.

Ciidamada Kenya ayaa bishii October ee sanadkii 2011-kii gudaha u galay Soomaaliya si ay halkaas ugula dagaallamaan xooggaga Al-Shabaab oo khatar ku hayay amniga gudaha Kenya.

Fariisimaha milatariga Kenya ee Soomaaliya ayaa ku yaalla deegaannada hoos taga maamulka Jubbaland. Dhawaanahan waxaa soo noqnoqonayay cabasho ku aaddan dad rayid ah oo waxyeello kala kulmay ciidamada qeybta ka ah Amisom ee ku sugan aagaggaas – gaar ahaan kuwa Kenya – inkastoo ay socdeen baaritaanno ay sameynayeen mas’uuliyiinta maamulka Jubbaland.

Dabayaaqadii bishii lasoo dhaafay, milatariga dowladda Kenya iyo kuwa dowladda federaalka Soomaaliya ayey israsaaseyn daqiiqado socotay dhex martay maalintii Sabtida, xilli ay ku wada sugnaayeen xadka u dhaxeeya labada waddan.
Saraakiil maxalli ah iyo dad goob joogeyaal ah ayaa sheegay in isku dhaca labada ciidan uu yimid kaddib markii ciidanka Kenya ay rasaas ku fureen mudaharaadeyaal Soomaali ah oo xaggooda u sii dhawaanayay.

Arrintan ayaa ka dhacday furinta ay ciidamada kala joogaan ee u dhaxeysa magaalooyinka Beledxaawo iyo Mandheera, gaar ahaan meel u dhow xadka dhinaca Waqooyi ee ay labada dal la wadaagaan waddanka Itoobiya.

Guddoomiyaha gobolka Gedo Nuur Xaaji Macalimow ayaa israsaaseynta dhex martay labada ciidan u xaqiijiyay BBC-da.

“Ciidammada Kenya ayaa rasaas ku furay dad mudaaharadayay kuna sugnaa agoob u dhaw xadka beledxaawa iyo Mandera. Ciidammada xoogga dalka Soomaaliya ayaa iyagana ka jawaabay oo rasaas ku furay ciidammada Kenya”, ayuu yiri Nuur Xaaji Macalimow.

Ma jiro wax khasaare ah oo ay sababta israsaaseynta dhex martay labada ciidan iyo rasaasta ka horreysay ee lagu furay dadka rayidka ah, sida ay sheegtay Wakaaladda Wararka ee AFP.

Shacabka mudaharaadayay ayaa ka cadheysnaa dhacdo laga soo tabiyay deegaanka Yado ee u dhow degmada Ceelwaaq, halkaasoo la sheegay in ciidamo ka tirsan kuwa Kenya ay ku dileen hal wiil oo Soomaali ah sidoo kalena ku kaxeysteen saddex nin oo ay ku jiraan wiilka dhintay aabihiis iyo walaalkiis.

Xafiiska Wararka BoramaNews
BoramaNews.com

Related Articles

Wasiir Kedis Maanta Kormeer ugu sameeyey Dekada Muqdisho & Wuxuu soo arkay

Facebook Twitter Google+ Pinterest WhatsApp Wasiirka Maaliyada Xukuumada Federaalka Soomaaliya C/Raxmaan Ducaale Beyle Iyo Xubno Katirsan Guddiga Maaliyada Gobolka Banaadir ayaa Maanta Gormeeray Dekada Weyn ee Caasimada Dalka ee Muqdisho. Wasiirka Iyo Xubnaha kuweheliyey Kormeerka ayaa Indho indheyn kutagay Bakhaarada Keydka iyo Goobaha Baakinada Dekada iyagoo Mid Mid U Kormeeray Xafiisyada Dekada Xamar. Shirkada Turkida ee Albeyrak ayaa maamusha Dekada Muqdisho iyadoo dhaqaale badan kasoo xaroodaan dekadaasi. Facebook Twitter Google+ Pinterest WhatsApp

Jarmalka oo ogolaadey dhaqaalihii lagu dhisi lahaa wada Garowe Gaalkacyo

Dowlada Jarmalka ayaa dib u fasaxdey dhaqaalihii lagu dhisi lahaa wadada isku xirta Gaalkacyo iyo Garowe.Dhaqaalahaan ayaa la joojiyay kadib markii ay Musiqmaasuq ku sameeyeen Xubno ka tirsanaa Xukuumadii Madaxweyne Gaas, waxaana bilihii u dambeeyay socdey wadahadal u dhexeeyey Puntland iyo Jarmalka. Dowlada Puntland ayaa hada buuxisay sharuudihii ay Dowlada ajarmalku ku xirtay Xukuumada Madaxweyne Deni. Jarmalku waxay kaloo hada balan qaadeen Dhaqaale gaaraya 30 Milyan oo Puntland looga caawinayo dhanka Caafimaadka. Puntlandi.com Garowe

Stay Connected

20,891FansLike
2,388FollowersFollow
0SubscribersSubscribe

Latest Articles

Wasiir Kedis Maanta Kormeer ugu sameeyey Dekada Muqdisho & Wuxuu soo arkay

Facebook Twitter Google+ Pinterest WhatsApp Wasiirka Maaliyada Xukuumada Federaalka Soomaaliya C/Raxmaan Ducaale Beyle Iyo Xubno Katirsan Guddiga Maaliyada Gobolka Banaadir ayaa Maanta Gormeeray Dekada Weyn ee Caasimada Dalka ee Muqdisho. Wasiirka Iyo Xubnaha kuweheliyey Kormeerka ayaa Indho indheyn kutagay Bakhaarada Keydka iyo Goobaha Baakinada Dekada iyagoo Mid Mid U Kormeeray Xafiisyada Dekada Xamar. Shirkada Turkida ee Albeyrak ayaa maamusha Dekada Muqdisho iyadoo dhaqaale badan kasoo xaroodaan dekadaasi. Facebook Twitter Google+ Pinterest WhatsApp

Jarmalka oo ogolaadey dhaqaalihii lagu dhisi lahaa wada Garowe Gaalkacyo

Dowlada Jarmalka ayaa dib u fasaxdey dhaqaalihii lagu dhisi lahaa wadada isku xirta Gaalkacyo iyo Garowe.Dhaqaalahaan ayaa la joojiyay kadib markii ay Musiqmaasuq ku sameeyeen Xubno ka tirsanaa Xukuumadii Madaxweyne Gaas, waxaana bilihii u dambeeyay socdey wadahadal u dhexeeyey Puntland iyo Jarmalka. Dowlada Puntland ayaa hada buuxisay sharuudihii ay Dowlada ajarmalku ku xirtay Xukuumada Madaxweyne Deni. Jarmalku waxay kaloo hada balan qaadeen Dhaqaale gaaraya 30 Milyan oo Puntland looga caawinayo dhanka Caafimaadka. Puntlandi.com Garowe

Tuhun ka dhashay Guddi soo jeediyay in Kenya Ra’isul Wasaare yeelato iyo Ruto oo kahor yimid

- Advertisement - Guddi-hawleed Kenyan ah ayaa Arbacadii shaaca ka qaaday talooyin la xiriira isbeddelo lagu sameeyo dastuurka dalka, taasi oo ay qeyb ka tahay in la abuuro jagada ra’iisul wasaraaha, si loo yareeyo rabshdaha siyaasadeed. Warbixin muddo la sugayey, oo loo gudbiyey madaxweyne Uhuru Kenyatta iyo ninkii ay loolami jireen ee ay hadda xulufada noqdeen ee Raila Odinga, ayaa guddi-hawleedka waxay ku shaaciyeen natiijada wada-tashiyo ay wadeen laba sano, oo la xiriiray sidii loo xoojin lahaa midnimada dalka, loogana baaqsan lahaa rabashadaha hareeyey doorashooyinkii hore. Talooyinka kama dambeysta ah ee hindisahan loogu magac daray BBI, ayaa ka dhashay heshiis lama filaan oo dhex-maray Kenyatta iyo Raila Odinga, balse uu kasoo horjeestay madaxweyne ku-xigeenka William Ruto, oo hadda u muuqda mid gees loo riixay. Hindisaha BBI ayaa dhaliyey tuhuno ku saabsan in Kenyatta iyo Odinga ay dhidibada u taagayaan isbaheysi cusub oo ay ku galaan doorashada xigta. Ka sokow hindisooyinka ay soo jeediyeen guddiga ee la xiriira horumarinta hanaan doorasho oo dhex-dhexaad ah, waxay sidoo kale ku taliyeen in la abuuro jagada ra’iisul wasaaraha iyo laba ku-xigeen. Waxay sidoo kale ku baaqeen in musharaxa kaalinta labaad ka gala doorashada madaxweynaha loo aqoonsado hoggaamiyaha mucaaradka. Ra’iisul wasaaraha ayaa waxaa xildhibaanada xisbiga haysta aqlabiyadda Golaha Qaranka kasoo xulaya madaxweynaha, wuxuuna kala shaqeynayaa dhismaha xukuumadda, sida lagu yiri warbixinta. Kenyatta uma tartami karo xilka madaxweynaha markii saddexaad 2022, waxaana isku daygiisa la xiriira isbedello la sameeyo, oo uu kala shaqeynayo Odinga, ay abuureeen tuhuno ku saabsan in labada nin ay raadinayaan inay wadaagaan awoodda. Kenyatta ayaa ku gacan seeray tuhunadan, sidoo kalena Odinga ayaa ku qeexay “dacaayad. Xigasho VOA Xafiiska Shabakada Allbanaadir.comMuqdisho [email protected] - Advertisement -

Xakamaynta Shilalka Xawliga Xawaaraha gaadiidka Wadada Macalin Haaruun.

October 22, 2020 | Published by: yaska KU: WASIIRKA H. GAADIIDKA IYO WADOOYINKAKU: TALIYAHA CIIDANKA BOOLIISKA JSLKU: MAAYARKA MAGAALADA HARGEYSAKU: TALIYAHA CIIDANA NABADGELYADA WADOOYINKA.KU: GUDDOOMIYAHA XAAFADA MACALIN HAARUUNOG: GUDOOMIYAHA GUDDIDA A. BULSHADA EE G. WAKIILADDA.OG: WASIIRKA ARRIMAHA GUDAHA JSL. UJEEDDO: CODSI IN DEGDEG WAX LOOGA QABTO KHATARTAHALISTA GADIIDKA XAWAARAHA DHEER KUMA XAAFADAMACALIN HAARUUN. OO AAN KA FOGEYN TALISKA C.NWADOOYINKA. Waxaan Masuuliyiinta Kor Ku Xusan, Ee Sharaf, Qiimaha Iyo Milgaha leh Xusuusunayaa, Kana Codsanaynaa, In Wax Laga Qabto, Xal deg-dega ahna loo helo Shilalka Dhimashada, Dhaawaca, iyo Halista joogtada ahku ah bulshadeena , waxay sida badan ka dhacaan, Waddada Bariga Hargeysa Xaafada Macalin Haaruun (Waddad Berbera) Waxaa shilalal kaas aafada ah Geysta Baabuurta noocyadooda kal duwan oo ay uban yihiin Booyadaha , Iska Rogooyinka, Iyo Qaadka Oo Ku Socda Xawaare 100 kmpka badan, inta u dhexeysa k a bilow Kaalinta Faraska Ilaa Iskuulka Kuweytiga. Waa deegsiimo ay ku noo shahay Bulsho 40,000 Kun gaadheysa. Culimada odayaasha iyo waxgaradka xaafadu muddo sanado ah ayay ka hadlayeen halistaas taagan ee u baahan in lagufeeyo taaso cidkasta oo waxka qabata if iyo aakhiroba liibanayso. Jiidaas Xawaraaha xad dhaafka ah gaadiidku ku maro waxa Ku Yaal Iskuulo, Cusbitaalo, Hoteelo Hurdo iyo Cunto, Masaajido Waaweyn, Kaalmo Shidaal, Makhaayado, Malcaamado Iyo Goobo kumanaan Caruurta Yaryari Ku Ciyaaraan. Badbaadadeeuna Dhamaanteen way ina saran tahay haba u horeeyaan Masuuliyiinta Hayadaha Kor Ku Xusani IWaajibaad iyo Xaqa ina fuulay waxaa Kow Ka ah Sidii Loo yarayn lahaa halista khatartaas. Iyo in Laga Hortago Shilalka Gaadiidka Ee Dhimashada ku keeni kara nolosha Dadweynaha ee uu sababa xawaaraha daralku ogaan ugu ka xeeyo baabuurka. Waxaa kale oo xusid muddan in Arintani Sigaara U Khusaysaa Taliska Booliiska Gaar Ahaan Laanta Nabadgelyada Wadooyinka Iyo Maayarka Caasimada Xoghayihiisa Iyo Gudoomiyaha Macalin Haaruun Ee Aagaas.Waxaa Soo Raaca Wasaaradda Gaadiidka. Waxaanu xal u araganaa oo codsnaynaa1. In Degdeg loo dhigo Tuuro/Askari jiifa oo Lagu XakamaynayoXawaaraha Gaadiidka (Speed hump reduce speed 15-20kph) IntaU Dhexaysa Kaalinta Shidaalka Faraska, Masaajidka Tabliiqiga,Kaalinta Najax, Saraar Hotel, Kaah Hotel Ilaa Iskuulka Kuweyt.Waxaa ugu haboon in la sameeyo Tuuro waaweyn oo la mid ahkuwa xawaaraha dhima ee laga sameeyey Abaarso, Carro yaambo,iyo Arabsiyo. Waa hubaal inay shilka hoos u dhoigayso 90%.(Speed humps are used for reduce speed in 15-20kmp speedzones such as residential, hospitals schools and public area). 2. Waa in Wadaha Baabuurka ee Xawaaraha dheer ku socda KuMutaysto Xadhig Aan Iib Lahayn haduu 15-30mph ka batomagaalada gudaheeda (Criminal Speed face Jail/extreme-speedoffence,” Reckless Driving” Dangerous driving). 3. In Ciidanka Ilaalinta Nabad Gelayada Wadooyinku In Ay GacanAdag Ku Qabtaan Wadayaasha Xawaaraha Badbaadada HalistaKu Ah In La Xidho. Iyo Kuwa Wadooyinka Sida Khaldan Umaraya. 4. In Wadayaasha Baabuurta dadweynaha Basaska iyo TagaasidaCaasimada loo sameeyo qoshe cilmi ku dhisan oo khubaro sidagaadiidka loo maamulo aqoon u leh loo raadiyo lana joojiyo 2000Bus ee suuqa baakinka ka dhigtay. 5. In la helo muhindisyo takhasusus u leh habka socodka gaadiidka(Transportation Engineers) oo ah khibrad iyo aqoon u gaarabaahidaas, yaraynta sumxada gadiidka iyo hanaanka dariiqyadaloo maro (way to reduce traffic jams, ). 6. In Magaalooyinka gudahooda loo sameeyo Calaamadahabaabuura kala haga oo Hargeysa 1 ka tahay. Arrinkan lama xidhiidho siyaasad. Waa badbaado shacab inaynu waxqabanayno aan rajaynayo. shaib mohamed [email protected]